Zakupy na Amazon.pl mają coraz częściej konkurować nie tylko ceną, ale również czymś znacznie trudniejszym do policzenia – spokojem. Polacy należą do najbardziej świadomych konsumentów w Europie, regularnie porównują oferty i ograniczają niepotrzebne wydatki.
Problem w tym, że ciągłe pilnowanie promocji, kończących się produktów i kolejnych rzeczy do kupienia potrafi zamienić codzienne zakupy w mały projekt logistyczny. Amazon przekonuje więc, że zamiast gromadzić zapasy i czekać na kolejną wielką wyprzedaż, część obowiązków można po prostu przerzucić na technologię. Pomóc mają między innymi szybka dostawa Prime, wyszukiwanie produktów na podstawie zdjęcia, inteligentne listy oraz narzędzia wspierane przez AI. Brzmi jak wygoda, ale stoi za tym również ciekawy problem psychologiczny. Czasami najbardziej męczące nie jest bowiem wykonanie zadania, lecz ciągłe pamiętanie, że nadal mamy je do zrobienia.
Polacy lubią okazje. Być może nawet trochę za bardzo
Polowanie na dobrą cenę potrafi dawać sporą satysfakcję. Szczególnie gdy produkt obserwowany od kilku tygodni nagle tanieje albo udaje się kupić go wyraźnie taniej niż w konkurencyjnym sklepie. Według danych przywoływanych przez Amazon 75% Polaków czuje satysfakcję po znalezieniu dobrej okazji, a 74% porównuje dostępne oferty przed podjęciem decyzji.
Samo porównywanie cen oczywiście nie jest niczym złym. Problem zaczyna się wtedy, gdy trzeba robić to przy dziesiątkach drobnych zakupów. Proszek do prania, worki na śmieci, akcesoria do domu, rzeczy szkolne, kosmetyki czy inne produkty pierwszej potrzeby nie kosztują pojedynczo fortuny, ale wszystkie wymagają pamiętania, że właśnie zaczynają się kończyć. I nagle okazuje się, że oprócz pracy, obowiązków i planowania weekendu prowadzimy w głowie jeszcze niewielki magazyn.
Mental load zaczyna się od bardzo małych rzeczy
Psycholog dr Ewa Jarczewska-Gerc zwraca uwagę na mechanizm dobrze znany z psychologii: niedokończone zadania utrzymują nasze napięcie i zajmują uwagę, dopóki nie zostaną wykonane. Nie musi to być wcale wielki projekt. Bardziej chodzi. o: „Trzeba kupić karmę”. „Kończy się papier”. „Dziecko potrzebuje bibuły na poniedziałek”. „Nie zapomnieć zamówić filtrów”.
Każda z tych rzeczy jest banalna. Problem polega na ich liczbie. Im więcej podobnych spraw próbujemy utrzymać jednocześnie w pamięci roboczej, tym więcej zasobów poznawczych zużywamy na samo pilnowanie listy. Amazon wykorzystuje ten mechanizm, mówiąc o „luksusie niepamiętania” – przeniesieniu części tego ciężaru na narzędzia technologiczne. Zakupy na Amazon.pl mają „odczarować” to zadanie.
Marketingowe określenie można traktować z dystansem, ale sama idea ma sens. Przecież dokładnie z tego powodu korzystamy z kalendarza w telefonie, przypomnień, automatycznych płatności czy list zadań. Nie dlatego, że nie jesteśmy w stanie czegoś zapamiętać, lecz dlatego, że nie ma sensu zajmować tym głowy przez cały dzień.
Zakupy na Amazon.pl mają działać podobnie
Amazon próbuje przenieść tę logikę również na codzienne zakupy. W sklepie działa specjalna sekcja „Niskie ceny na bestsellery”, w której można znaleźć produkty z ponad 30 kategorii. Firma podkreśla przy tym model stałych, konkurencyjnych cen zamiast opierania całej sprzedaży wyłącznie na krótkich akcjach promocyjnych.
Warto przy tym pamiętać, że niezależni sprzedawcy działający na platformie ustalają ceny samodzielnie. Dlatego podobnie jak przy każdych zakupach internetowych nadal rozsądnie jest sprawdzić, ile konkretny produkt kosztuje również gdzie indziej. Zakupy na Amazon.pl można natomiast uprościć dzięki Prime, gdzie miliony produktów kwalifikują się do szybkiej i darmowej dostawy bez minimalnej wartości zamówienia. To ważne właśnie przy drobiazgach.
Jeśli zabrakło jednego produktu za kilkanaście czy kilkadziesiąt złotych, nie trzeba sztucznie dobierać kolejnych rzeczy wyłącznie po to, żeby osiągnąć próg darmowej przesyłki.
Zrób zdjęcie produktu zamiast pamiętać jego nazwę
Jeśli chodzi o zakupy na Amazon, ciekawie wygląda również Amazon Lens, dostępny w aplikacji mobilnej. Idea jest banalnie prosta. Jeżeli kończy się jakiś produkt i nie pamiętamy dokładnej nazwy czy wariantu, można zrobić mu zdjęcie i spróbować wyszukać odpowiednik bez ręcznego wpisywania całego opisu. To jedna z tych funkcji, które nie brzmią szczególnie futurystycznie, ale rozwiązują konkretny problem.
Nie trzeba fotografować kodu kreskowego, przepisywać nazwy modelu czy zastanawiać się, jak właściwie nazywał się konkretny wkład, filtr albo akcesorium. Kamera staje się po prostu kolejną metodą wyszukiwania. Do tego dochodzą listy zakupowe oraz rozwiązania wykorzystujące AI, które mają pomagać organizować powtarzalne zakupy i przypominać o produktach, które łatwo przeoczyć.
Według przywołanych danych 68% Polaków preferuje asystencką rolę technologii – narzędzia mają pomagać w wyborze, ale nie podejmować decyzji za użytkownika. I chyba właśnie taki model wykorzystania AI jest najbardziej praktyczny. Nie potrzebujemy przecież sztucznej inteligencji, która urządzi nam całe życie. Czasem wystarczy taka, która przypomni, że skończyły się worki do odkurzacza.
Prime kosztuje 69 zł rocznie
Istotną częścią całego ekosystemu pozostaje Amazon Prime. Subskrypcja kosztuje obecnie 69 zł rocznie albo 15,50 zł miesięcznie. Ta opcja może obniżyć koszty, jeśli często wykonujemy zakupy na Amazon. Nowi użytkownicy mogą skorzystać z 30-dniowego okresu próbnego. W cenie znajduje się szybka i darmowa dostawa milionów produktów bez minimalnej kwoty zamówienia, a także dostęp do Prime Video i gier w Amazon Luna.
W przypadku osoby kupującej w Amazonie kilka razy w roku rachunek nie musi być szczególnie atrakcyjny. Sens takiego rozwiązania rośnie jednak wraz z częstotliwością zamówień, zwłaszcza jeśli są to właśnie drobne produkty pierwszej potrzeby. Amazon przywołuje również dane, według których dla 72% badanych Polaków subskrypcja zakupowa pomaga lepiej kontrolować codzienność, a 65% wskazuje zmniejszenie stresu przy pilnej potrzebie zakupu.
Zakupy na Amazon udowadniają, że nie zawsze trzeba czekać na Black Friday
Amazon próbuje przy okazji zmienić sposób myślenia o internetowych okazjach. Przez lata handel nauczył nas, że najlepszy zakup to taki, który zrobiliśmy podczas wielkiej promocji. Black Friday, Prime Day, wyprzedaż sezonowa, weekendowa akcja specjalna – wszystko sugeruje, że jeśli kupimy produkt w zwykły wtorek, prawdopodobnie przepłacimy. Problem w tym, że nie każdy zakup może czekać kilka tygodni. Jeżeli kończy się detergent, karma dla psa czy produkt potrzebny dziecku do szkoły, informacja o świetnej promocji zaplanowanej za trzy tygodnie niewiele pomaga.
Dlatego firma mocniej promuje model niskich cen każdego dnia. Oprócz tego nadal organizowane są klasyczne promocje. Jedną z nich jest program „Kupuj więcej i oszczędzaj”, w którym zakup wybranych produktów za przynajmniej 100 zł może przynieść 20 zł oszczędności.
Zakupy coraz częściej mają oszczędzać nie pieniądze, lecz uwagę
I być może właśnie tutaj jest najciekawsza część całej historii. Przez lata internetowy handel konkurował głównie trzema rzeczami: ceną, wyborem i szybkością dostawy. Wszystkie nadal są ważne, ale pojawia się jeszcze jeden zasób – uwaga użytkownika. Nie chcemy spędzać pół godziny na zastanawianiu się nad zakupem produktu za 19 zł. Nie chcemy pamiętać przez trzy dni, że coś trzeba zamówić. Nie chcemy dodawać do koszyka czterech niepotrzebnych rzeczy tylko po to, żeby przesyłka była darmowa.
Zakupy na Amazon.pl są więc przedstawiane jako kolejny element automatyzowania codzienności. Nie chodzi o to, żeby technologia kupowała wszystko za nas. Chodzi o ograniczenie liczby drobnych decyzji i obowiązków, którymi musimy się zajmować każdego dnia.
W świecie, w którym zegarek pilnuje treningu, telefon przypomina o spotkaniu, samochód sam wybiera optymalną trasę, a aplikacja bankowa opłaca rachunki, przeniesienie części pamięci zakupowej do technologii wydaje się całkiem naturalnym kolejnym krokiem. Być może prawdziwym luksusem nie jest więc możliwość kupienia wszystkiego. Jest nim możliwość niepamiętania o wszystkim przez cały czas.
