Prawie 196 metrów długości, ponad 32 metry szerokości, cztery silniki i aż 860 kilometrów przewodów elektrycznych. Brzmi jak opis ogromnej instalacji przemysłowej, ale mówimy o najnowszym polskim promie, który właśnie został oficjalnie ochrzczony w Szczecinie. Bursztyn Unity to jednostka przygotowana do przewozu samochodów ciężarowych oraz pasażerów podróżujących pomiędzy Polską a Szwecją. Na pokładzie znajdziemy nowoczesny napęd hybrydowy, rozbudowane systemy bezpieczeństwa i kabiny przypominające wyposażeniem niewielki hotel. Co najważniejsze, prom został zbudowany w Gdańsku i będzie pływał pod polską banderą. Przyjrzyjmy się temu gigantowi, bo naprawdę jest na co popatrzeć.
Bursztyn Unity robi wrażenie. Niemal 200 metrów długości
Gdy patrzymy na zdjęcia nowego promu, łatwo pomylić go z niewielkim statkiem wycieczkowym. Białe nadbudówki, ogromna liczba okien, charakterystyczna sylwetka i pokłady rozciągające się niemal na długość dwóch boisk piłkarskich. Dopiero kiedy porównamy jego wymiary z samochodami i ludźmi stojącymi na nabrzeżu, zaczynamy rozumieć, z jak dużą konstrukcją mamy do czynienia.
Bursztyn Unity ma dokładnie 195,6 metra długości i 32,2 metra szerokości. To prom typu ro-pax, a więc jednostka przeznaczona do jednoczesnego przewozu pasażerów oraz ładunków kołowych. Mówiąc po ludzku, może zabierać na pokład zarówno podróżnych, jak i samochody ciężarowe z naczepami. I właśnie ta druga funkcja ma ogromne znaczenie, ponieważ połączenia promowe pomiędzy Polską a Skandynawią są ważnym elementem transportu towarowego.
Jednym z ciekawszych parametrów statku jest długość linii ładunkowej, która wynosi około 4100 metrów. Nie oznacza to oczywiście, że wewnątrz znajduje się jeden czterokilometrowy pas ruchu. Chodzi o łączną długość pasów przeznaczonych do ustawiania pojazdów na pokładach. W zależności od konfiguracji przestrzeni prom może przewozić ponad 250 zestawów ciężarowych. To praktycznie cały niewielki parking logistyczny, który wypływa w morze i po kilku godzinach pojawia się w innym kraju.
Co interesujące, pomimo tak dużych rozmiarów maksymalna liczba pasażerów wynosi 400 osób. Nie jest to więc typowa jednostka turystyczna, w której głównym celem jest zmieszczenie jak największej liczby podróżnych. Bursztyn Unity został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o sprawnym przewozie pojazdów i zapewnieniu odpowiednich warunków ich kierowcom oraz pozostałym pasażerom.
860 kilometrów kabli. Tyle elektroniki kryje polski prom
Teraz dochodzimy do informacji, która robi chyba największe wrażenie. Według danych przedstawionych podczas zakończenia budowy promu wewnątrz Bursztyn Unity ułożono około 860 kilometrów kabli. Tak, dobrze czytasz. Gdybyśmy rozłożyli wszystkie te przewody w jednej linii, ich długość wystarczyłaby na naprawdę solidną podróż samochodem przez Polskę. Coś w stylu naszej wycieczki do Berlina Skodą Octavią w dieslu.
Oczywiście nie jest to jedna instalacja odpowiedzialna wyłącznie za oświetlenie czy zasilanie gniazdek. Współczesny prom przypomina pod względem stopnia skomplikowania ogromny, przemysłowy system komputerowy. Mamy instalacje sterujące napędem, systemy nawigacyjne, urządzenia bezpieczeństwa, sieci komunikacyjne, czujniki, monitoring oraz automatykę odpowiedzialną za funkcjonowanie poszczególnych pokładów.
Na statku zamontowano ponad 15 tysięcy urządzeń. Samych punktów monitoringu włączonych do systemu zarządzania jest ponad 14 tysięcy. Trudno nawet wyobrazić sobie, jak wygląda projektowanie i koordynowanie tak rozbudowanej infrastruktury. W domu czasami wystarczy źle podłączony kabel, żeby przestała działać sieć internetowa. Tutaj mamy setki kilometrów instalacji, które muszą współpracować podczas wielogodzinnego rejsu, także w trudnych warunkach pogodowych.
I właśnie ten element pokazuje, jak bardzo zmieniła się współczesna technika okrętowa. Statek nie jest już wyłącznie wielkim kadłubem wyposażonym w silniki. To złożony układ mechaniczny, elektryczny i informatyczny, którego poszczególne elementy muszą działać niezawodnie. Tym bardziej że w przeciwieństwie do samochodu nie można po prostu zjechać na najbliższy parking i wezwać pomocy drogowej.
Cztery silniki i baterie. Bursztyn Unity jest hybrydą
W motoryzacji przyzwyczailiśmy się już do samochodów hybrydowych. Toyota od lat sprzedaje takie modele, a producenci coraz częściej łączą jednostki spalinowe z układami elektrycznymi. Okazuje się jednak, że podobna idea ma zastosowanie również w znacznie większych konstrukcjach, takich jak nowoczesne promy morskie.
Bursztyn Unity wykorzystuje cztery silniki dwupaliwowe, które mogą pracować na skroplonym gazie ziemnym LNG lub oleju napędowym. Układ współpracuje z systemem bateryjnym, pozwalającym odpowiednio zarządzać energią. To nie jest więc wielki samochód elektryczny, który po rozładowaniu akumulatora wystarczy podłączyć do ładowarki. Mówimy o rozwiązaniu hybrydowym zaprojektowanym z myślą o potrzebach dużej jednostki transportowej.
Wspomaganie bateryjne pozwala zwiększać elastyczność pracy układu energetycznego, między innymi podczas zmian zapotrzebowania na moc. Może to poprawiać efektywność wykorzystania paliwa i ograniczać obciążenie silników w określonych warunkach. Jednostka została również przygotowana do spełniania normy IMO Tier III dotyczącej emisji tlenków azotu.
Nie oznacza to jednak, że Bursztyn Unity jest statkiem bezemisyjnym. Zarówno spalanie oleju napędowego, jak i LNG wiąże się z oddziaływaniem na środowisko, a w przypadku gazu ziemnego trzeba uwzględniać również kwestię emisji metanu. Nie ma sensu udawać, że zastosowanie akumulatorów automatycznie rozwiązuje wszystkie problemy ekologiczne transportu morskiego. Warto natomiast docenić rozwiązania, które pozwalają sprawniej zarządzać energią na tak dużej jednostce.
Bursztyn Unity osiąga maksymalnie 19 węzłów, natomiast jego prędkość eksploatacyjna wynosi około 14 węzłów. Nie jest więc morskim odpowiednikiem samochodu sportowego, ale w tym przypadku nie o rekordowe osiągi chodzi. Najważniejsza pozostaje zdolność do regularnego, bezpiecznego i ekonomicznie uzasadnionego przewożenia ogromnych ilości ładunków.
Jak manewrować statkiem o długości prawie 200 metrów?
Jeśli parkowanie dużym SUV-em w ciasnym garażu potrafi być wyzwaniem, spróbujmy wyobrazić sobie manewrowanie niemal dwustumetrowym promem w porcie. Szczególnie przy silnym wietrze, ograniczonej przestrzeni i innych jednostkach znajdujących się w pobliżu. Tu oczywiście nie wystarczy kamera 360 stopni ani system automatycznego parkowania, choć poziom zaawansowania współczesnej techniki okrętowej mógłby zaskoczyć niejednego fana motoryzacji.
Na Bursztyn Unity zastosowano dwa pędniki azymutalne umieszczone na rufie. W przeciwieństwie do tradycyjnego układu ze śrubą napędową i sterem takie rozwiązanie umożliwia zmianę kierunku wytwarzanej siły napędowej. W praktyce ułatwia to precyzyjne manewrowanie ogromnym statkiem, szczególnie przy niewielkich prędkościach.
Dodatkowo jednostka została wyposażona w dwa stery strumieniowe na dziobie. Dzięki nim możliwe jest skuteczniejsze kontrolowanie położenia przedniej części statku podczas manewrów portowych. Całość współpracuje z systemami sterowania, które pomagają załodze bezpiecznie wykonywać operacje przy nabrzeżu.
Warto też zwrócić uwagę na systemy bezpieczeństwa. Bursztyn Unity wyposażono między innymi w rozwiązania zgodne z koncepcją Safe Return to Port, której celem jest zapewnienie określonej zdolności jednostki do bezpiecznego powrotu do portu po wybranych sytuacjach awaryjnych. To bardzo ważny element przy projektowaniu statków przewożących pasażerów. Komfort jest istotny, ale na morzu bezpieczeństwo musi pozostawać absolutnym priorytetem.
W środku kabiny, bary i miejsca dla 400 pasażerów
Choć Bursztyn Unity jest przede wszystkim promem pasażersko-towarowym, nie zapomniano o ludziach, którzy będą spędzać na nim kilka godzin. Na pokładzie zaplanowano kabiny dwuosobowe, kabiny o podwyższonym standardzie oraz pomieszczenia przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Dostępne są również rozkładane fotele typu lotniczego i przestrzenie wspólne.
Według specyfikacji jednostka dysponuje 188 standardowymi kabinami dwuosobowymi, ośmioma kabinami De Luxe oraz czterema kabinami dostosowanymi do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Do tego dochodzi 75 foteli lotniczych. Na pasażerów czekają także punkty gastronomiczne i miejsca wypoczynku.
Dla kierowców ciężarówek odpowiednie warunki podczas przeprawy mają szczególne znaczenie. Transport drogowy wymaga planowania czasu pracy i odpoczynku, dlatego komfortowa przestrzeń pasażerska nie jest wyłącznie dodatkiem do oferty promowej. W przypadku osoby podróżującej turystycznie takie wyposażenie również ma sens. Zamiast kilku godzin spędzonych w samochodzie można odpocząć, zjeść posiłek i przygotować się do dalszej jazdy już po drugiej stronie Bałtyku.
To zresztą ciekawa alternatywa dla podróżowania samochodem przez kolejne kraje. Szczególnie jeśli planujemy wyjazd do południowej Szwecji i nie chcemy spędzać dodatkowych godzin na drogach. Samochód wjeżdża na prom, pasażerowie odpoczywają, a po dopłynięciu do portu można kontynuować podróż.
Bursztyn Unity ruszy do Szwecji. Wiemy kiedy
Nowy prom został oficjalnie ochrzczony 11 listopada 2026 roku przy Wałach Chrobrego w Szczecinie. Wybór daty nie był przypadkowy. Uroczystość połączono z Narodowym Świętem Niepodległości, a na jednostce podniesiono polską banderę. To ważna zmiana, ponieważ przez wiele lat statki polskich armatorów często pływały pod banderami innych państw.
Bursztyn Unity jest pierwszym od 22 lat dużym statkiem towarowo-pasażerskim polskiego armatora powracającym pod polską banderę. Jego portem macierzystym będzie Szczecin. Jednostka została zbudowana w Gdańskiej Stoczni Remontowej i jest konstrukcją bliźniaczą promu Jantar Unity, który rozpoczął służbę wcześniej w tym roku.
Zgodnie z aktualnym harmonogramem Bursztyn Unity ma rozpocząć regularną obsługę pasażerów 18 listopada na połączeniu pomiędzy Świnoujściem a szwedzkim Ystad. Sama przeprawa trwa około siedmiu godzin. Z kolei Jantar Unity ma zostać skierowany na połączenie ze szwedzkim Trelleborgiem.
Co ciekawe, jeszcze przed rozpoczęciem regularnych rejsów przewidziano możliwość zwiedzania Bursztyn Unity w Szczecinie. Jednostka ma być udostępniona zainteresowanym od 12 do 14 listopada. To rzadka okazja, żeby zobaczyć z bliska statek tej wielkości, choć szczegółowe zasady wejścia warto wcześniej sprawdzić u organizatora.
Polski przemysł stoczniowy potrafi budować wielkie rzeczy
Bursztyn Unity to drugi prom z serii nowoczesnych jednostek przygotowywanych dla polskiego armatora. W planach pozostaje również trzeci statek, Amber Unity, którego ukończenie przewidziano na 2029 rok. Oznacza to, że nie mamy do czynienia z pojedynczym eksperymentem, ale z większym programem rozbudowy floty promowej.
Nie zmienia to faktu, że realizacja takich inwestycji jest skomplikowana. Budowa dużych statków wymaga ogromnych nakładów finansowych, odpowiednio przygotowanej infrastruktury i współpracy wielu przedsiębiorstw. Samo ułożenie setek kilometrów przewodów, montaż tysięcy urządzeń oraz integracja systemów napędowych i bezpieczeństwa pokazują skalę przedsięwzięcia.
Z perspektywy pasażera najważniejsze będzie oczywiście coś innego. Czy prom będzie punktualny, wygodny i niezawodny? Czy jego eksploatacja okaże się ekonomicznie uzasadniona? Czy nowe jednostki pozwolą zwiększyć atrakcyjność przepraw pomiędzy Polską a Skandynawią? Na odpowiedzi dotyczące wieloletniej eksploatacji trzeba jeszcze poczekać.
Jedno natomiast wiemy już teraz. Bursztyn Unity jest dowodem na to, że w Polsce nadal powstają naprawdę duże i technologicznie zaawansowane konstrukcje. Prawie 200 metrów długości, 860 kilometrów kabli, tysiące urządzeń elektronicznych i hybrydowy napęd to parametry, obok których trudno przejść obojętnie. I choć motoryzacja zazwyczaj kojarzy nam się z samochodami, warto czasem spojrzeć trochę szerzej. Szczególnie kiedy tak imponująca maszyna powstaje w polskiej stoczni.
Źródło zdjęć: Profil Unity Line na Facebooku.
