Kiedy należy zgłosić umowę o dzieło do ZUS?

Kiedy należy zgłosić umowę o dzieło do ZUS?

Dnia 1 stycznia 2021 r. wprowadzone zostały nowe przepisy, z którymi muszą się zmierzyć płatnicy składek ZUS oraz osoby fizyczne, które zlecają pracę w oparciu o umowy o dzieło. Obowiązek zgłaszania umów o dzieło do ZUS został wprowadzony na podstawie tzw. tarczy antykryzysowej 2.0. Nasuwa się więc pytanie. Kiedy należy zgłosić umowę o dzieło do ZUS?

Obowiązek zgłaszania umów o dzieło

Założeniem opisywanych w niniejszym artykule zmian jest uzyskanie przez ZUS możliwości sprawdzania i kontrolowania czy zgłaszane umowy o dzieło nie są umowami zlecenia/o świadczenie usług, od których wymaga się płacenia składek. Przepisy pozwalają także na udostępnienie informacji o umowach o dzieło ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Tym samym dają możliwość oszacowania liczby zawieranych w Polsce umów o dzieło.

Kto musi zgłaszać umowy o dzieło do ZUS?

Umowy o dzieło będą musiały zostać zgłoszone przez każdego płatnika składek ZUS. Co ciekawe także przez osoby fizyczne, które zlecają wykonanie dzieła. To oznacza, że będąc jednostką organizacyjną (np. stowarzyszeniem, fundacją, spółką prawa handlowego itp.) i nie będąc przy tym  płatnikiem składek, tym samym nie ma obowiązku informowania ZUS o zawartych umowach o dzieło. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku osoby fizycznej, która zawarła umowę o dzieło. Bez względu na to, czy osoba fizyczna jest zarejestrowana jako płatnik składek czy też nie, ma obowiązek zgłoszenia takiej umowy do  ZUS.

Jako wyjątki od obowiązku zgłaszania umów są wymieniane:

  1. umowy zawierane są z własnym pracownikiem,
  2. te umowy, które będą wykonywane na rzecz własnego pracodawcy, ale są zawarte z innym podmiotem,
  3. umowy zawierane są z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą na wykonanie przez nie usług, które wchodzą w zakres prowadzonej działalności,
  4. umowy, które zostały zawarte przed 1 stycznia 2021 r. nie są objęte obowiązkiem rejestracji.

W jaki sposób należy zgłosić umowę o dzieło do ZUS?

Umowę o dzieło zgłasza się poprzez wypełnienie formularza RUD, który trzeba złożyć w ciągu 7 dni od zawarcia takiej umowy. Termin rozpoczyna się w dniu następującym po dniu, w którym została zawarta umowa.

Formularz ten można przesłać również elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS. Co istotne, dla każdego wykonawcy dzieła trzeba złożyć oddzielny formularz RUD. W jednym formularzy RUD można wykazać maksymalnie 10 umów zawartych z tym samym wykonawcą. Zgłoszenie będzie zawierało ogólne informacje. Chodzi o dane zamawiającego i wykonawcy, daty zawarcia, rozpoczęcia i zakończenia umowy, a także informacje o jej przedmiocie. Czynność ta musi być powtarzana za każdym razem, gdy nawiązana zostanie współpraca na podstawie nowej umowy o dzieło. 

Co może nieść za sobą brak zgłoszenia umowy o dzieło lub błędna kwalifikacja takiej umowy?

Niezgłoszenie umowy o dzieło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może skutkować nałożeniem kary grzywny w wysokości do 5 tys. zł. W sytuacji, gdy inspektor ZUS ustali, że umowa cywilnoprawna zawarta między pracownikiem a pracodawcą posiada cechy umowy o pracę, może wystąpić do sądu z roszczeniem o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wówczas sąd uwzględnia powództwo o ustalenie stosunku pracy. Jeżeli ustali, że strony, które zawarły umowę o dzieło, faktycznie pozostają w stosunku pracy. 

Poddając umowę o dzieło weryfikacji, inspektor ZUS może uznać, że umowa nie spełnia warunków umowy o dzieło. Krótko mówiąc – jest umową zlecenia/o świadczenie usług. Ma prawo wydać wtedy decyzję o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. To będzie skutkowało koniecznością zapłacenia świadczeń wstecznie oraz zweryfikowania dokumentów rozliczeniowych. Od takie decyzji przedsiębiorca jak i wykonawca dzieła ma prawo odwołać się do sądu.

Sprawdź również inne artykuły z kategorii biznes.

Różnice między umową zlecenie a umową o dzieło

  1. Kwestie związane z wynagrodzeniem – w 2021 r. minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorcy za wywiązanie się z podjętej umowy cywilnoprawnej wynosi 18,30 zł brutto. Inaczej jest w przypadku umowy o dzieło, ponieważ zamawiający musi zapłacić za wykonanie dzieła. To zwykle konkretna ustalona z góry kwota.
  2. Zlecenia podlegają oskładkowaniu zdrowotnemu oraz pakietowi społecznemu. Natomiast umowy o dzieło nie podlegają żadnemu oskładkowaniu i nie gwarantują ubezpieczenia.
  3. Odpowiedzialność wykonawcy – zleceniobiorca z zasady nie może przekazać zlecenia osobie trzeciej. Wykonawca dzieła ma takie prawo, lecz sam bierze na siebie odpowiedzialność za efekt końcowy.
  4. Czas trwania umowy zlecenie wykonuje się „przez czas”, natomiast dzieło „na czas”.
  5. Zleceniobiorca nie bierze na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności/usług, natomiast wykonawca dzieła jest odpowiedzialny za rezultat swojej pracy.
  6. Umowa zlecenia co do zasady jest zawierana dla wykonywania czynności w sposób powtarzalny, ciągły i systematyczny. Czas jej trwania jest wyznaczany poprzez wskazanie okresu na jaki zawarto umowę. Umowa o dzieło powinna mieć charakter jednorazowy, a czas jej trwania powinien być konkretnie określony poprzez wskazanie terminu (daty) wykonania dzieła.
  7. Umowę zlecenia można wypowiedzieć, a od umowy o dzieło można odstąpić (nie przewiduje się wypowiedzenia umowy o dzieło).
  8. Ze względu na konieczność określenia dzieła z góry, tj. co powstanie, często umowa o dzieło wiąże się także z przekazaniem majątkowych praw autorskich do dzieła lub umożliwieniem w inny sposób dysponowania rezultatem (np. udzielenie licencji).

Marcin Staniszewski, Radca Prawny

Kancelaria Prawna RPMS Staniszewski & Wspólnicy

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ
Huawei P20 Lite – test smartfona